Polska w liczbach: ludność, dzietność i starzenie się na tle świata

Ludność i starzenie się w ujęciu porównawczym

Pokaz slajdów przedstawia pięć wskaźników demograficznych: liczbę ludności, dzietność, przeciętne trwanie życia, udział osób w wieku 65 lat i więcej oraz surowy współczynnik zgonów. Każdy slajd zestawia wartość dla Polski z czołówką i końcem rankingu oraz pokazuje przebieg zmian w latach 2013–2024. Wszystkie dane pochodzą z World Bank World Development Indicators.

‹

›‖

Total population	42	Polska liczy 36 559 233 mieszkańców i zajmuje 42. miejsce na 217 krajów i terytoriów
Total fertility rate	205	Współczynnik dzietności w Polsce wynosi 1,14 — 205. miejsce na 217
Life expectancy at birth	62	Przeciętne trwanie życia w Polsce to 78,41 roku — 62. miejsce na 217
Population aged 65 and over	33	Osoby w wieku 65 lat i więcej stanowią w Polsce 20,14% ludności — 33. miejsce na 217
Crude death rate	195	Surowy współczynnik zgonów w Polsce wynosi 11,2 na 1000 osób

Na każdym slajdzie odczytuj wartość i pozycję Polski razem z liczbą ujętych krajów, a linię trendu traktuj jako przebieg w czasie, nie jako prognozę. Slajdów nie należy porównywać między sobą — jednostki, kierunek rankingu i liczba krajów są różne dla każdego wskaźnika.

Najważniejsze fakty

Polska należy do krajów, w których proces starzenia się populacji jest wyraźnie zaawansowany, choć nie skrajny w skali światowej. Najbardziej rzucającym się w oczy wskaźnikiem jest udział osób w wieku 65 lat i więcej: w 2024 roku wyniósł on 20,14%, co daje Polsce 33. miejsce wśród 217 krajów i terytoriów i jest prawie dwukrotnie więcej niż wartość światowa 10,20%. Jednocześnie współczynnik dzietności — 1,14 dziecka na kobietę — plasuje kraj na 205. pozycji, czyli wśród kilkunastu najniższych wyników na świecie. Zestawienie pozostałych danych za 2024 rok daje obraz kraju średniej wielkości (42. miejsce pod względem liczby ludności, 36 559 233 osoby) o przeciętnej długości życia (78,41 roku, 62. miejsce).

Źródło: World Bank, World Development Indicators (SP.POP.TOTL, SP.DYN.TFRT.IN, SP.DYN.LE00.IN, SP.POP.65UP.TO.ZS), dane za 2024 r.

Aktualna wartość głównego wskaźnika

Liczba ludności Polski w 2024 roku wyniosła 36 559 233 osoby, co daje 42. miejsce wśród 217 krajów i terytoriów objętych zestawieniem. Wartość światowa — 8 141 808 945 osób — jest sumą, a nie średnią, więc właściwym porównaniem jest udział: mieszkańcy Polski stanowią około 0,45% ludności świata. Dla skali: jedenaście krajów na czele zestawienia liczy ponad 130 mln mieszkańców każdy, a najludniejsze Indie (1 450 935 791) mają populację blisko 40-krotnie większą niż Polska.

Źródło: World Bank, World Development Indicators, Population, total (SP.POP.TOTL), 2024.

Czoło i koniec stawki

Na szczycie rankingu ludności stoją Indie (1 450 935 791), Chiny (1 408 975 000), USA (340 110 988) i Indonezja (283 487 931) — kraje o powierzchni kontynentalnej lub bardzo gęstym zaludnieniu. Na końcu listy znajdują się Tuvalu (9 646), Nauru (11 947), Palau (17 695) i Saint-Martin (26 129), czyli państwa wyspiarskie i małe terytoria zależne; w tej grupie są też europejskie mikropaństwa, jak Monako (38 631) czy San Marino (33 977). Polska z 42. miejscem leży wyraźnie bliżej górnej części zestawienia, choć poza gronem największych.

Inaczej wygląda ranking udziału osób w wieku 65+, gdzie czołówkę tworzą Monako (36,17%), Japonia (29,78%), Portoryko (24,72%), Włochy (24,62%) i Portugalia (24,53%). Wśród dwunastu pierwszych pozycji dominują kraje europejskie — są tam Grecja (23,94%), Finlandia (23,90%), Niemcy (23,20%), Chorwacja (23,19%) i Serbia (22,69%). Polska z 20,14% znajduje się nieco za tą grupą, ale w tej samej części tabeli. Przeciwny biegun to Katar (1,68%), Zjednoczone Emiraty Arabskie (1,77%) i Zambia (1,95%).

Źródło: World Bank, World Development Indicators (SP.POP.TOTL, SP.POP.65UP.TO.ZS), 2024.

Zmiany w ostatniej dekadzie

Między 2013 a 2024 rokiem liczba ludności Polski zmniejszyła się z 38 040 196 do 36 559 233 osób, czyli o około 1,48 mln (-3,9%). Spadek nie był równomierny: do 2019 roku wartości utrzymywały się blisko 38 mln (37 965 475 w 2019 r.), a wyraźniejsze obniżenie nastąpiło od 2020 roku (37 515 748) i trwało w kolejnych latach.

Dzietność w tym samym okresie zakreśliła łuk: z 1,29 w 2013 roku wzrosła do 1,48 w 2017 roku, po czym systematycznie opadała — 1,33 w 2021 r., 1,20 w 2023 r. i 1,14 w 2024 r., czyli o 0,15 poniżej poziomu z 2013 roku i o 0,34 poniżej szczytu z 2017 roku.

Udział osób w wieku 65 lat i więcej rósł nieprzerwanie przez cały okres: z 14,43% w 2013 roku do 20,14% w 2024 roku, czyli o 5,71 punktu procentowego. Przeciętna długość życia wzrosła z 77,00 do 78,41 roku, ale przebieg nie był płynny — po 77,90 roku w 2019 r. nastąpiło obniżenie do 76,40 (2020) i 75,35 (2021), czyli do najniższej wartości w całym okresie, a następnie powrót do 77,16 (2022), 78,26 (2023) i 78,41 (2024). Podobny kształt ma surowy współczynnik zgonów: 10,2 na 1000 osób w 2013 r., 14,0 w 2021 r. (maksimum okresu) i 11,2 w 2024 r.

Źródło: World Bank, World Development Indicators (SP.POP.TOTL, SP.DYN.TFRT.IN, SP.DYN.LE00.IN, SP.POP.65UP.TO.ZS, SP.DYN.CDRT.IN), 2013–2024.

Porównanie z krajami o podobnym profilu

Pod względem dzietności Polska (1,14) znajduje się poniżej Niemiec (1,36), Wielkiej Brytanii (1,551), Francji (1,61) i USA (1,6265) — różnica wobec Francji wynosi 0,47. Bliżej Polski są Litwa (1,11) i Hiszpania (1,10), a jeszcze niżej Chiny (1,013), Ukraina (0,988) i Korea Południowa (0,748), która zamyka zestawienie krajów na 216. miejscu. Japonia z wartością 1,15 jest praktycznie na tym samym poziomie co Polska.

Udział osób 65+ w Polsce (20,14%) jest o 3,05 punktu niższy niż w Niemczech (23,20%) i o 2,00 punktu niższy niż we Francji (22,15%), ale wyższy niż w Wielkiej Brytanii (19,50%), Korei Południowej (19,27%), USA (17,93%) i Chinach (14,67%). Do Japonii (29,78%) brakuje 9,64 punktu.

Największy dystans widać w długości życia. Polska (78,41 roku) jest bliska USA (78,89) i Chinom (78,02), ale o 2,38 roku poniżej Niemiec (80,79), o 2,98 poniżej Wielkiej Brytanii (81,39), o 4,57 poniżej Francji (82,98) i o 5,63 poniżej Japonii (84,04). Surowy współczynnik zgonów w Polsce wynosi 11,2 na 1000 osób — mniej niż w Niemczech (12,1), Japonii (13,3), na Litwie (13,0) czy w Bułgarii (15,6), ale więcej niż w Wielkiej Brytanii (9,701), Francji (9,4), USA (9,0), Chinach (7,76) i Korei Południowej (7,0), a także powyżej wartości światowej 7,55.

Źródło: World Bank, World Development Indicators (SP.DYN.TFRT.IN, SP.POP.65UP.TO.ZS, SP.DYN.LE00.IN, SP.DYN.CDRT.IN), 2024.

Jak czytać te liczby

Współczynnik dzietności to suma cząstkowych współczynników płodności kobiet w wieku 15–49 lat w danym roku — jest wielkością hipotetyczną i nie oznacza liczby dzieci, które kobiety faktycznie urodziły w ciągu życia. Przeciętne dalsze trwanie życia podawane jest dla noworodka i zakłada utrzymanie warunków umieralności z danego roku, więc nie jest prognozą dla konkretnego rocznika.

Surowy współczynnik zgonów nie jest standaryzowany według wieku, dlatego w krajach o starszej strukturze ludności wypada wyżej niezależnie od stanu zdrowia populacji; przy tym wskaźniku kierunek rankingu jest odwrotny niż przy pozostałych — 1. miejsce zajmują Zjednoczone Emiraty Arabskie z 0,972, czyli najniższą wartością, a Polska z 11,2 zajmuje 195. pozycję na 217, co oznacza jedną z wyższych wartości. Podobnie 205. miejsce w dzietności należy czytać jako trzynasty najniższy wynik na świecie.

Liczba ludności liczona jest według miejsca zamieszkania, ale sposób ujmowania cudzoziemców i osób przebywających za granicą różni się między krajami. Zestawienie obejmuje 217 krajów i terytoriów, w tym Monako, Hongkong, Makau, Portoryko czy Wyspę Man — jednostki liczące kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców, w których wskaźniki mogą się mocno wahać, więc porównania z państwami wielkości Polski warto traktować ostrożnie. Dane pochodzą z szacunków World Bank WDI, są aktualizowane raz w roku i podlegają korektom wstecznym, więc mogą nie pokrywać się dokładnie z publikacjami GUS.

Źródło: World Bank, World Development Indicators (SP.POP.TOTL, SP.DYN.TFRT.IN, SP.DYN.LE00.IN, SP.POP.65UP.TO.ZS, SP.DYN.CDRT.IN).

Total population na mapie i na wykresach

Na czele tabeli stoją Indie (1 450 935 791) i Chiny (1 408 975 000), na końcu Tuvalu (9 646) i Nauru (11 947). Polska z 42. pozycją znajduje się w górnej części zestawienia, poza gronem największych.

Słupki pokazują ogromną rozpiętość — od kilku tysięcy do ponad 1,4 mld mieszkańców. Linia trendu dla Polski opada z 38 040 196 (2013) do 36 559 233 (2024), z wyraźniejszym spadkiem po 2019 roku.

Porównaj kraje

Total fertility rate

Najwyższe wartości mają Czad (6,028) i Somalia (6,013), najniższe Makau (0,582) i Korea Południowa (0,748). Polska sąsiaduje w tabeli z Litwą (1,11) i Hiszpanią (1,10).

Wykres słupkowy dzieli świat na kraje powyżej 4 i te poniżej 1,5. Linia trendu dla Polski rośnie do 1,48 w 2017 roku, po czym opada do 1,14 w 2024 roku.

Life expectancy at birth

Czoło zestawienia zajmują Monako (86,497) i San Marino (85,817), koniec — Nigeria (54,635) i Czad (55,238). Polska plasuje się w środku stawki, tuż przed USA (78,8902).

Rozpiętość między krańcami tabeli przekracza 31 lat. Linia trendu dla Polski spada do 75,3512 w 2021 roku, a następnie wraca do 78,4098 w 2024 roku.

Population aged 65 and over

Najwyższe udziały notują Monako (36,1666), Japonia (29,7808) i Portoryko (24,7187), najniższe Katar (1,6758) i Zjednoczone Emiraty Arabskie (1,767). Polska mieści się w grupie krajów europejskich w górnej części tabeli.

Słupki pokazują podział na kraje o starszej strukturze wieku i te z udziałem poniżej 3%. Linia trendu dla Polski rośnie nieprzerwanie z 14,4308 (2013) do 20,1434 (2024).

Crude death rate

Najniższe wartości notują Zjednoczone Emiraty Arabskie (0,972) i Katar (1,051), najwyższe Monako (20,141) i Bułgaria (15,6). Polska z 11,2 zajmuje 195. pozycję, czyli mieści się wśród wyższych wartości.

Wskaźnik nie jest standaryzowany według wieku, więc słupki odzwierciedlają też strukturę wieku ludności. Linia trendu dla Polski rośnie z 10,2 (2013) do 14,0 (2021) i opada do 11,2 (2024).